کارگاه اوریگامی کافه آسیا در روز جمعه 13 تیر ماه 1404، از ساعت 10 تا 12 برگزار شد.  مدرس این کارگاه سرکار خانم فاطمه مفاخریان بودند که در کنار شرکت‌کنندگان به توضیح و آموزش اوریگامی ژاپنی پرداختند. در ادامه این مطلب به توضیح هنر اوریگامی، گزارش کارگاه اوریگامی کافه آسیا و ارائه آموزش‌ اوریگامی پرداخته‌ایم. با ما همراه باشید.

اوریگامی

اوریگامی امروزه نه‌تنها در هنر، بلکه در معماری، طراحی صنعتی، و حتی مهندسی فضایی کاربرد دارد. این هنر به‌عنوان ابزاری برای آموزش ریاضی، تقویت تمرکز، و پرورش خلاقیت نیز شناخته می‌شود.

اوریگامی چیست؟

در زبان ژاپنی واژه «اوریگامی» از دو بخش “ori” به‌معنای «تا کردن» و “kami” به‌معنای «کاغذ» تشکیل شده است. این هنر سنتی ژاپنی به خلق اشکال متنوع از طریق تا زدن کاغذ بدون استفاده از چسب یا برش می‌پردازد. هدف اوریگامی، تبدیل یک برگ کاغذ ساده به شکلی پیچیده و زیباست—از حیوانات و گل‌ها گرفته تا اشکال هندسی و نمادین. بنابراین، می‌توان اوریگامی را هنر کاغذ و تا یا هنر تا زدن کاغذ دانست.

فلسفه اوریگامی

اوریگامی تنها یک سرگرمی نیست؛ بلکه بازتابی از زیبایی‌شناسی و فلسفه‌ی ژاپنی است. این هنر:

• بازتابی از فلسفه‌ ذن است: سادگی، تمرکز، و حضور در لحظه. هر تا، نوعی مراقبه است. این مراقبه در دنیای شلوغ و پرهرج‌و‌مرج امروزی، نیازی برای آرامش روان است.
• نماد صلح و امید: داستان معروف “ساداکو ساساکی” که پس از بمباران هیروشیما هزار درنای کاغذی ساخت، اوریگامی را به نمادی جهانی برای صلح تبدیل کرد.
• ریشه در تاریخ: با ورود کاغذ از چین به ژاپن در قرن ششم، اوریگامی ابتدا در مراسم مذهبی و اشرافی استفاده می‌شد و بعدها به یک هنر مردمی تبدیل شد.

داستان هزار درنای کاغذی ساداکو:

ساداکو ساساکی، دختری از هیروشیما، در دوسالگی شاهد انفجار بمب اتمی در سال ۱۹۴۵ بود. در ۱۱ سالگی، به دلیل لوسمی ناشی از تشعشعات بمب، در بیمارستان بستری شد. در آنجا با افسانه‌ی ژاپنی تسورو (پرنده‌ی کاغذی اوریگامی) آشنا شد که می‌گفت ساخت هزار تسورو می‌تواند آرزویی را برآورده کند. ساداکو با امید بهبودی، شروع به ساخت پرنده‌های کاغذی کرد و از کاغذهای دارو، هدیه و هرچه در دسترس بود استفاده نمود. او تا پیش از مرگش در سال ۱۹۵۵، ۶۴۴ تسورو ساخت.

دوستانش کار او را ادامه دادند و به هزار پرنده رسیدند. تسورو، که در فرهنگ ژاپن نماد امید و طول عمر است، با داستان ساداکو به نماد جهانی صلح تبدیل شد. در پارک صلح هیروشیما، مجسمه‌ی ساداکو با یک تسورو در دست، همراه با میلیون‌ها پرنده‌ی کاغذی اهدایی از سراسر جهان، پیام صلح را منتقل می‌کند. اوریگامی تسورو امروز در حرکت‌های صلح‌طلبانه و برنامه‌های آموزشی جهانی به‌عنوان نشانه‌ای از مقاومت در برابر جنگ شناخته می‌شود.

گزارش کارگاه اوریگامی کافه آسیا

در کارگاه آموزش اوریگامی نمادهای سنتی ژاپن در کافه آسیا، شرکت‌کنندگان آموزش دیدند تا موارد زیر را با هنر کاغذ و تا  و با استفاده از کاغذهای مخصوص اوریگامی ژاپنی درست کنند و در ابتدای هر آموزش مدرس توضیحاتی درباره هر المان سنتی ژاپنی و اهمیت و تاریخچه آن در ژاپن گفتند و در هر بخش آموزش فوت و فن‌های ژاپنی‌ها برای درست کردم هرکدام را نیز توضیح می‌دادند.

• گربه شانس آسیایی یا مانِکی‌نکو (招き猫)

مانکی نکو یک نماد سنتی ژاپنی است که به شکل گربه‌ای نشسته با یک یا هر دو پنجه‌ی بالا آمده طراحی شده است و نمادی از خوش‌یمنی، ثروت و موفقیت در فرهنگ ژاپن است و در مغازه‌ها، رستوران‌ها و خانه‌ها دیده می‌شود. نام مانکی نکو از کلمه‌ی «مانکو» (دعوت کردن) و «نکو» (گربه) گرفته شده و به ژست دست گربه اشاره دارد که در فرهنگ ژاپن به معنای دعوت یا خیرمقدم است. مانکی نکو به دلیل تنوع در رنگ، ژست پنجه و اشیای همراهش، معانی متفاوتی دارد: برای مثال ژست پنجه مانکی نکو معانی متفاوتی دارد. پنجه‌ راست بالا، نماد جذب ثروت و خوش‌یمنی مالی، مناسب برای خانه‌ها و کسب‌وکارها است و پنجه‌ چپ بالا، دعوت‌کننده‌ مشتری و بازدیدکننده، رایج در مغازه‌ها و رستوران‌هاست. رنگ‌های این گربه خوش‌یمنی نیز در کاربرد و نماد آن نقش مهمی دارد:

• • سفید: نماد پاکی و شادی، رایج‌ترین رنگ.

  • سیاه: دفع ارواح خبیث و محافظت، برخلاف باور غربی که گربه‌ سیاه را بدشگون می‌داند.

  • طلایی/زرد: جذب ثروت و موفقیت مالی.

  • قرمز: محافظت در برابر بیماری و سلامتی.

  • صورتی: جلب عشق و روابط عاطفی.

  • سبز: موفقیت تحصیلی و امنیت.

  • سه‌رنگ (کالیکو): به دلیل کمیابی در نژاد باب‌تیل ژاپنی، قوی‌ترین نماد خوش‌یمنی.

• عروسک داروما (達磨)

داروما یک فیگور سنتی ژاپنی و نماد استقامت و آرزو در ژاپن است. این عروسک معمولاً به شکل یک چهره‌ی گرد قرمز با بدنی بدون دست و پا ساخته می‌شود، با چشم‌هایی بدون مردمک که نمادی از تمرکز و استقامت است. داروما در فرهنگ ژاپن نماد پشتکار، خوش‌یمنی و تحقق آرزوهاست.

• درنا (折鶴)

تسورو (鶴) یا درنای کاغذی، یک نماد سنتی ژاپن است که از درنای ژاپنی الهام گرفته شده و نمایانگر امید، سلامتی و طول عمر است. در فرهنگ ژاپن، درنا پرنده‌ای مقدس شمرده می‌شود که گفته می‌شود هزار سال عمر می‌کند. ساخت هزار تسورو، طبق افسانه‌ای قدیمی، آرزویی را برآورده می‌کند. تسورو نماد صلح، شفا و استقامت است. در ژاپن، این پرنده‌های کاغذی در مراسم‌هایی مثل عروسی یا سال نو برای آرزوی خوشبختی و در بیمارستان‌ها برای بهبودی بیماران ساخته می‌شوند.

آموزش ساخت اوریگامی «درنای کاغذی»

• کیمونو یا لباس سنتی ژاپنی (着物)

کیمونو، لباس سنتی ژاپنی است. این لباس از پارچه‌های ابریشمی یا نخی با طرح‌های پیچیده ساخته می‌شود و نماد زیبایی، سنت و هویت فرهنگی ژاپن است.

در انتهای کارگاه اوریگامی ژاپنی، مسابقه‌ای بین شرکت‌کننده‌ها برگزار شد و نفر اول به عنوان جایزه پک کاغذهای مخصوص اوریگامی ژاپنی را برنده شد. آموزش اوریگامی با توجه به محبوبیت آن بین همه مردم و به کمک اینرنت در دسترس قرار دارد اما شرکت در کارگاه اوریگامی علاوه بر آموزش اوریگامی ژاپنی، به شرکت‌کنندگان این امکان را داد تا در کنار تجربه اوقاتی خوش در کنار دوستان، آموزش لازم درباره فرهنگ و هنر مردم ژاپن و تاریخچه هر نماد را بیاموزند.

اگر به شرکت در کارگاه‌های مربوط به فرهنگ ژاپن علاقه‌مند هستید، با ما در ارتباط باشید تا در جریان کارگاه‌های بعدی کافه آسیا قرار بگیرید.

تصاویر کارگاه اوریگامی کافه آسیا: